ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ
Αθήνα 02.04.2025
ΨΗΦΙΣΜΑ ΣΠΜΕ
σχετικά με την
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ και την ΚΥΑ 103755/2994/2024
Το τελευταίο διάστημα το ρυθμιστικό πλαίσιο για τη διαχείριση του ύδατος βρίσκεται υπό αναμόρφωση με βάση κυβερνητικές πρωτοβουλίες όπως η ΚΥΑ 103755.
Ο ΣΠΜΕ έχει διαπιστώσει αφενός πως είναι διάχυτη η πεποίθηση σε πολίτες και θεσμικούς φορείς, ότι επίκειται πρωτοβουλία ιδιωτικοποιήσεων και ότι αφετέρου, προς άρση αυτής, η κυβέρνηση οφείλει να ξεκαθαρίσει ότι δεν στοχεύει σε κάτι τέτοιο, σύμφωνα με τις συνταγματικές επιταγές και τις αποφάσεις του ΣτΕ. Η πρόσφατη σχετική απόφαση αυτή του ΣτΕ (2519/2022) η οποία ακύρωσε προηγούμενη ΚΥΑ συμβαδίζει με την παγκόσμια εμπειρία προσπαθειών ιδιωτικοποίησης των υπηρεσιών πόσιμου νερού. Τα τελευταία χρόνια έχουν συμβεί εκατοντάδες επανακρατικοποιήσεις σε όλο τον κόσμο στον τομέα της παροχής υπηρεσιών νερού, αφού αναγνωρίστηκαν οι κίνδυνοι που εγκυμονούν τέτοιες προσπάθειες για την διαχείριση ενός τόσου σημαντικού κοινωνικού αγαθού.
Επιπλέον όμως, οι νομικές και θεσμικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης, πρέπει να αποσαφηνιστούν προς όλους τους εμπλεκόμενους και φυσικά στον Τεχνικό Κόσμο, που εκπροσωπούμε. Η διαχείριση του ύδατος μπορεί και πρέπει να γίνει επ’ ωφελεία ολόκληρης της κοινωνίας μακριά από στενές κερδοσκοπικές λογιστικές λογικές, με συγκεκριμένο σχεδιασμό και ο Τεχνικός Κόσμος οφείλει να συμβάλει και θα το πράξει.
ΚΟΣΤΟΛΟΓΗΣΗ
Οι υδάτινοι πόροι δεν είναι ανεξάντλητοι και η πίεση που ασκεί η κλιματική κρίση είναι εδώ. Η ενσωμάτωση περιβαλλοντικού κόστους και κόστος πόρου στη διαχείριση του ύδατος, οδηγεί νομοτελειακά σε ανάγκες επενδύσεων στην εξοικονόμηση πόρων, ειδικά στην άρδευση, αλλά και στην κατανάλωση, στις διαρροές και στην εξοικονόμηση πόσιμου νερού. Τούτο πρέπει να γίνει όμως σε όλα τα υδατικά διαμερίσματα της χώρας, με ειδικό ανά περιοχή σχέδιο, με έμφαση σε άνυδρα νησιά και ξεραμένες καλλιεργητικές περιοχές.
Για την κοστολόγηση του ύδατος επισημαίνεται ότι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει οι όποιες ρυθμίσεις να έρχονται σε αντίθεση με την 92/2022 απόφαση του ΣτΕ η οποία ακύρωσε την υπ’ αριθμ. οικ. 135275/19.05.2017 απόφαση της διυπουργικής επιτροπής υδάτων περί τιμολόγησης του νερού. Τυχούσες επιβαρύνσεις στα τιμολόγια του ύδατος, δεν πρέπει να επηρεάσουν την ποιότητα ζωής των πολιτών, διότι το νερό αποτελεί ανθρώπινη ανάγκη, κοινωνικό και φυσικό πόρο και όχι εμπόρευμα.
Το νερό δεν πρέπει να καταστεί ακριβό και απρόσιτο για τα νοικοκυριά ή το Έλληνα αγρότη διότι αυτό, πέραν της υποβάθμισης της ποιότητας ζωής, μπορεί να οδηγήσει σε κινδύνους στην δημόσια υγεία και στην διατροφική επάρκεια.
ΣΥΝΕΝΩΣΕΙΣ Δ.Ε.Υ.Α.
Για το θέμα των συνενώσεων των ΔΕΥΑ, το ΔΣ του ΣΠΜΕ σημειώνει ότι οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες δεν έχουν παρουσιαστεί με πλήρη επιστημονική τεκμηρίωση, ενώ και οι εύλογες αντιδράσεις κάποιων δήμων και της ΚΕΔΕ, γίνονται στη βάση γνώριμων μοντέλων, χωρίς να μπορούν να υποστηρίξουν τα επιχειρήματά τους με τεχνικοοικονομικές αναλύσεις που απαιτούν φυσικά κόστος για να υλοποιηθούν.
Επισημαίνεται δε ότι η προσπάθεια για πιο κεντρικά συστήματα διαχείρισης, μέσω συγχωνεύσεων ΔΕΥΑ, μπορεί να έχει επί της αρχής οργανωτικό νόημα αλλά δεν πρέπει να συγκρούεται με το στόχο 6β του ΟΗΕ για τη «Βιώσιμη Ανάπτυξη» που αναφέρεται σε: «Στήριξη και ενδυνάμωση της συμμετοχής των τοπικών κοινοτήτων στη βελτίωση της διαχείρισης του νερού και των εγκαταστάσεων υγιεινής». Και τα σχήματα που θα προκύψουν δεν διασφαλίζεται από κάποια ενδελεχή μελέτη και έρευνα ότι θα αποδώσουν καλύτερα, ενώ τα προβλήματα των υφιστάμενων ΔΕΥΑ είναι σε όλους γνωστά, με κυριότερο αυτό των μεγάλων χρεών από την αύξηση της τιμής του ρεύματος.
Εν κατακλείδι υπενθυμίζεται πως από τεχνικής απόψεως δεν έχουν αξιοποιηθεί διαθέσιμα εργαλεία για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, που θα ήταν και σχετικά εύκολα χρηματοδοτούμενα και από ευρωπαϊκούς πόρους όπως ενδεικτικά:
- Ορθολογική και έξυπνη διαχείριση του νερού άρδευσης,
- Επαναχρησιμοποίηση νερού από Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων,
- Μείωσης απωλειών νερού με εκσυγχρονισμό και αντικατάσταση των δικτύων ύδρευσης και άρδευσης,
- Έξυπνα συστήματα απομακρυσμένης παρακολούθησης και διαχείρισης
- Εμπλουτισμός υπόγειων υδροφορέων και
- Αντιμετώπιση (πάταξη) της υπερκατανάλωσης.
Με βάση τα παραπάνω, ως ΔΣ του ΣΠΜΕ:
- Διακηρύττουμε εκ νέου, μετά την Αποφ.Α12/Σ9/2022 της ΔΕ του ΤΕΕ, τη σημασία και την αξία του νερού ως δημόσιου και κοινωνικού αγαθού αλλά και ως απαραίτητου φυσικού πόρου που χρήζει προστασίας
- Καλούμε την Πολιτεία να δεσμευθεί στο σκεπτικό της προηγούμενης απόφασης της Ολομέλειας του ΣτΕ με βάση την οποία το Δημόσιο «δεν επιτρέπεται να επιδιώκει, προεχόντως ή παραλλήλως, οικονομικούς ή άλλους σκοπούς, έστω και υπαγορευόμενους από το ευρύτερο δημόσιο συμφέρον, όταν οι σκοποί αυτοί ανταγωνίζονται ή θέτουν σε κίνδυνο την αξιούμενη αδιάλειπτη και υψηλής ποιότητας παροχή των, ζωτικής σημασίας για το κοινωνικό σύνολο, ως άνω υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης».
Διεκδικούμε η διαχείριση των υδατικών πόρων να ρυθμίζεται σε εθνικό επίπεδο, με στόχο την καλύτερη απόδοση, τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα του συστήματος και με γνώμονα την εξασφάλισης του νερού ως αγαθού και όχι ως εμπορεύματος
- Στηρίζουμε την αίτηση ακύρωσης της ΚΥΑ 103755 και ζητούμε να ανασταλεί η εφαρμογή των διατάξεων της έως την εκδίκαση στο ΣτΕ..
- Δηλώνουμε ότι το νερό είναι κοινωφελές αγαθό και για την αντιμετώπιση των προβλημάτων στη διαχείριση του νερού και την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και να αναπτυχθεί ουσιαστικός, ανοικτός δημόσιος διάλογος, όπου θα συμμετέχουν όλοι οι εμπλεκόμενοι στον τομέα, το επιστημονικό προσωπικό της χώρας μέσω των φορέων του και οι τοπικές κοινωνίες.
το Διοικητικό Συμβούλιο
ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ